چاه آب

در حالی‌ که کم‌آبی و تغییرات اقلیمی، کشاورزی ایران را با چالش‌های فزاینده‌ای مواجه کرده، قطعی‌های مکرر برق چاه‌های آب در سال ۱۴۰۳ ضربه‌ شدیدی به امنیت غذایی کشور وارد کرده است؛ خاموشی‌هایی که نه فقط تولید را کاهش داده، بلکه فرسایش منابع زیرزمینی و فرسودگی تجهیزات را تسریع کرده‌اند.

در حالی‌ که خودکفایی در تولید محصولات اساسی کشاورزی به‌ عنوان یکی از اهداف کلیدی برنامه هفتم پیشرفت مطرح شده اما قطعی برق چاه‌های کشاورزی از ابتدای سال جاری، تهدیدی جدی برای این هدف به شمار می‌رود؛ تصمیمی که برخلاف قانون و وعده‌های دولت، موجب خسارت‌های گسترده به مزارع، باغات و زیرساخت‌های تولید کشاورزی شده و نارضایتی عمیق بهره‌برداران را در پی داشته است.

روز جمعه شهرستان کوهدشت شاهد وقوع یک تراژدی بود. به دنبال سقوط یک نفر در چاه کشاورزی، تک تک اعضای خانواده که برای نجات وی رفتند؛ جان باختند.

در شرایطی که خودکفایی غذایی به‌ عنوان یکی از اهداف راهبردی برنامه هفتم در کشور تکلیف شده، محدودیت‌های شدید و ناگهانی در تخصیص آب و برق به بخش کشاورزی، این هدف ملی را با چالش‌های جدی مواجه کرده است؛ چالشی که نه‌ فقط تولید محصولات اساسی را تهدید می‌کند، بلکه امنیت غذایی کشور را در برابر تکانه‌های خارجی آسیب‌پذیرتر خواهد ساخت.

در سال‌های اخیر، بحران‌های ناشی از قطعی برق در ایران به یک معضل اساسی برای بخش‌های مختلف تولید محصولات کشاورزی تبدیل شده است. با توجه به سابقه تکرار چنین مشکلاتی و احتمال بروز مجدد آن در سال جاری، در این گزارش به بررسی دقیق تاثیرات اقتصادی، اجتماعی، فناوری و زیست‌محیطی این بحران بر زنجیره تولید، ذخیره‌سازی و نگهداری محصولات کشاورزی، گلخانه‌ای و دامداری پرداخته‌ایم.

کشاورزی به آب وابسته است، اما عده‌ای به بهانه امنیت غذایی با برداشت‌های بی‌رویه از منابع زیرزمینی، بسیاری از دشت‌های کشور را با خطر نابودی آبخوان‌ها مواجه کرده‌اند، انسداد چاه‌های غیرمجاز، نصب کنتورهای هوشمند و همراهی کشاورزان، سه محور اصلی برای مدیریت بحران خاموش آب در کشور به شمار می‌رود.

عضو اتاق اصناف کشاورزی با انتقاد از عملکرد وزارت نیرو در مدیریت خاموشی چاه‌های کشاورزی، تاکید کرد که این اقدام باعث افزایش هزینه‌های تولید و خسارت دو برابری به کشاورزان شده است.