فراریان مالیاتی

در ادبیات اقتصاد توسعه، مالیات فقط ابزاری برای پر کردن خزانه دولت و پرداخت حقوق کارمندان نیست، بلکه مهم‌ترین اهرم حاکمیت برای تنظیم‌گری اقتصادی، بازتوزیع ثروت و جهت‌دهی به سرمایه‌گذاری‌هاست. یک نظام مالیاتی کارآمد، خون را در رگ‌های اقتصاد به جریان می‌اندازد اما یک نظام معیوب می‌تواند خود به بزرگ‌ترین مانع تولید و عدالت تبدیل شود. 

یک کارشناس اقتصادی گفت: تبصره ماده ۱۰۰ با تمرکز بر شفافیت، داده‌محوری و اخذ مالیات از دانه‌درشت‌ها، نه تنها به افزایش درآمدهای پایدار دولت کمک می‌کند بلکه عدالت را در نظام مالیاتی محقق می‌سازد.

عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی: مهم‌ترین رویه در زمینه فرار مالیاتی در بخش مالیات بر ارزش افزوده، فاکتورهای جعلی بوده که با تکیه بر هوشمندسازی اخذ مالیات بر ارزش افزوده، هر شرکت برای صدور صورت حساب الکترونیک دارای یک رتبه اعتباری خواهد شد و به این ترتیب شرکت‌های صوری شناسایی و امکان صدور فاکتور جعلی مالیات بر ارزش افزوده نخواهند داشت.

در حالی‌ که فشار مالیاتی بر دوش تولیدکنندگان و حقوق‌بگیران سنگینی می‌کند، دلالان بازارهای ارز و خودرو با استفاده از خلاهای قانونی و ضعف‌های نظارتی، میلیاردها تومان سود کسب می‌کنند؛ بدون آنکه سهمی در تامین منابع مالی کشور داشته باشند. این وضعیت نه‌ فقط به افزایش شکاف طبقاتی دامن زده، بلکه ساختار اقتصاد را از فعالیت‌های مولد به سمت سوداگری منحرف کرده است.

نظام مالیاتی ایران که قرار بود ابزاری برای تحقق عدالت اقتصادی و تامین مالی دولت باشد، امروز به یکی از عوامل اصلی فشار مضاعف بر طبقه متوسط تبدیل شده است. در حالی که حقوق‌بگیران و کارمندان هر ماه مالیات خود را به‌ صورت شفاف پرداخت می‌کنند، بسیاری از افراد و فعالیت‌های پردرآمد با بهره‌گیری از معافیت‌های گسترده و خلاهای قانونی، از زیر بار مالیات شانه خالی می‌کنند.

بررسی داده‌های مراکز پژوهشی نشان می‌دهد سیاست‌های حمایتی دولت در زمینه مالیات به ضدحمایت تبدیل می‌شوند.

دولت قصد دارد دسترسی‌ها و زیرساخت‌های فناوری اطلاعات خود را در حوزه مالیات عدالت‌محور گسترش دهد ولی عدم رعایت مناسب الزامات فرهنگ مالیاتی مطلوب توسط سایه‌نشینان اقتصاد ملی به این روند ضربه می‌زند.