یادداشت اختصاصی

یادداشت اختصاصی
مهدی بابازاده، پژوهشگر اقتصادی
در میانه تنش‌های ژئوپلیتیک و شوک‌های تازه بازار انرژی، یک پرسش کلیدی دوباره به صدر تحلیل‌ها بازگشته است؛ آیا جهان می‌تواند از وابستگی به دلار فاصله بگیرد و به سمت یوآن حرکت کند؟ آنچه امروز در حال وقوع است، آغاز یک جابه‌جایی تدریجی به سوی نظمی چندارزی‌ست، مسیری که در آن یوآن آرام‌آرام جای خود را در تجارت، تامین مالی و تسویه‌های بین‌المللی باز می‌کند.
کد خبر: ۴۸۵۴۵    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۳۰

محمدطاهر رحیمی، کارشناس اقتصادی
در حالی‌که تقابل ایران و غرب از یک رویارویی کلاسیک فراتر رفته و به جنگی ترکیبی و چندلایه تبدیل شده، بررسی سه فاز اصلی این تقابل -از پروژه براندازی سریع تا استحاله نهادی و نهایتا فرسایش زیرساختی- نشان می‌دهد راهبردهای دشمن هر بار با تغییر شکل اما با هدف ثابت تضعیف ایران دنبال شده‌اند.
کد خبر: ۴۸۴۴۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۲۸

حجت بین‌آبادی، پژوهشگر حوزه بودجه و مالی
بسته‌ شدن تنگه هرمز در پی تشدید درگیری‌های نظامی، صنعت جهانی خودرو را وارد بحرانی کم‌سابقه کرده است؛ بحرانی که با اختلال در شریان حیاتی انرژی و لجستیک، زنجیره تامین خودروسازان از آسیا تا اروپا را فلج کرده و هم‌زمان با جهش هزینه حمل‌ونقل و قیمت سوخت، بازارهای مصرف را نیز با شوک قیمتی و تغییر الگوی تقاضا مواجه ساخته است.
کد خبر: ۴۸۳۹۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۲۷

حجت بین‌آبادی، پژوهشگر حوزه بودجه و مالی
انسداد تنگه هرمز در پی تشدید تنش‌های نظامی، اگرچه با جهش کم‌سابقه قیمت نفت در کانون توجه قرار گرفته اما در سایه این بحران انرژی، تهدیدی عمیق‌تر و کمتر دیده‌شده در حال شکل‌گیری است؛ اختلال در زنجیره تامین کودهای شیمیایی که می‌تواند امنیت غذایی قاره آفریقا را با شوکی جدی مواجه کند.
کد خبر: ۴۸۳۳۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۲۶

جعفر صارمی، پژوهشگر اقتصادی
جنگ اخیر نشان داد آنچه سال‌ها به‌ عنوان مزیت توسعه‌ای تلقی می‌شد -از تمرکز صنعتی و شهری تا وابستگی به شریان‌های محدود- در شرایط بحران می‌تواند به پاشنه‌آشیل اقتصاد تبدیل شود. اکنون، در میانه یک بیدارباش راهبردی، بازطراحی معماری اقتصاد ایران بر پایه «پراکندگی، شبکه‌ای شدن و تاب‌آوری» نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.
کد خبر: ۴۸۳۰۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۲۶

حجت بین‌آبادی، پژوهشگر حوزه بودجه و مالی
با بسته شدن تنگه هرمز، شوک انرژی تنها آغاز ماجراست؛ بحرانی که می‌تواند شریان‌های حیاتی صنعت هوش مصنوعی -از تامین تراشه و پایداری مراکز داده تا جریان سرمایه- را نیز مختل کرده و ارزش غول‌های فناوری را در معرض سقوطی کم‌سابقه قرار دهد.
کد خبر: ۴۸۲۸۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۲۵

حجت بین‌آبادی، پژوهشگر حوزه بودجه و مالی
جنگ‌ها اگرچه در میدان نبرد تعریف می‌شوند اما سرنوشت آن‌ها در میدان اقتصاد رقم می‌خورد؛ جایی که بقای بنگاه‌ها و تداوم تولید، مرز میان فروپاشی و تاب‌آوری یک کشور را تعیین می‌کند.
کد خبر: ۴۸۲۵۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۲۵

محمد نجارصادقی، روزنامه‌نگار اقتصادی
اقدام تازه آمریکا برای محدود کردن تردد دریایی ایران در تنگه هرمز نه فقط یک فشار نظامی، بلکه تلاشی برای بازتعریف موازنه قدرت در یکی از حیاتی‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان است؛ اقدامی که می‌تواند پای بازیگران بزرگی مانند چین و کشورهای شرق آسیا را به سطح جدیدی از تنش بکشاند.
کد خبر: ۴۸۱۸۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۲۴

محمدطاهر رحیمی، پژوهشگر اقتصادی
در میانه تحولات پرشتاب غرب آسیا، موازنه قدرت دیگر صرفا بر میز مذاکره تعیین نمی‌شود، بلکه این «قدرت میدان» است که چارچوب دیپلماسی را بازتعریف کرده و قواعد بازی را از نو نوشته است؛ نشست اسلام‌آباد را باید نقطه تثبیت این واقعیت دانست.
کد خبر: ۴۸۱۵۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۲۳

حجت بین‌آبادی، پژوهشگر حوزه بودجه و مالی
بازگشایی بازار سرمایه پس از توقف ناشی از تنش‌های نظامی، نه یک بازگشت عادی بلکه لحظه‌ای تعیین‌کننده برای آینده اقتصاد است؛ جایی که نحوه مدیریت شوک انباشته‌شده، می‌تواند مسیر بازار را از یک اصلاح کنترل‌شده به یک بحران عمیق تغییر دهد.
کد خبر: ۴۸۰۷۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۲۲

حجت بین‌آبادی، پژوهشگر حوزه بودجه و مالی
بسته‌شدن تنگه هرمز، یکی از حیاتی‌ترین شریان‌های انرژی جهان، دیگر یک سناریوی فرضی نیست؛ این رخداد اکنون به بحرانی واقعی تبدیل شده که با حذف میلیون‌ها بشکه نفت از بازار، نظم عرضه جهانی را بر هم زده و اقتصادها را در آستانه یک شوک تورمی و بازآرایی اجباری در نظام انرژی قرار داده است.
کد خبر: ۴۸۰۳۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۲۱

محمدطاهر رحیمی، کارشناس اقتصادی
برخلاف الگوی کلاسیک تضعیف کشورها از مسیر جنگ، فشار حداکثری علیه ایران به تقویت قدرت بالفعل آن انجامید؛ به‌ گونه‌ای که تهران با فعال‌سازی ابزارهای ژئوپلیتیک و نظامی، به بازیگری تعیین‌کننده در معادلات منطقه‌ای و جهانی تبدیل شده است.
کد خبر: ۴۸۰۲۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۲۱

محمدرضا واعظ، پژوهشگر توسعه
در سال‌هایی که اقتصاد ایران زیر فشار تحریم‌ها، تورم مزمن و رکود نسبی قرار داشت، بخشی از افکار عمومی مسیر رهبری را در تقابل با توسعه ارزیابی می‌کرد اما تحولات اخیر و بروز شوک‌های ژئوپلیتیکی، بار دیگر این پرسش را به میان آورده که آیا راهبرد «توسعه درون‌زا» نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای بقا و پیشرفت ایران بوده است؟
کد خبر: ۴۷۷۷۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۱۶

محمدحسین کشاورزی، خبرنگار اقتصادی
در میانه تنش‌های ژئوپلیتیکی اخیر، تنگه هرمز بار دیگر به کانون توجه بازارهای جهانی تبدیل شده است؛ جایی که نه‌ فقط نفت، بلکه معادلات قدرت اقتصادی و امنیت انرژی جهان از آن عبور می‌کند. اکنون این پرسش مطرح است که آیا ایران توانسته با اتکا به جغرافیا و ابزارهای بازدارنده، قواعد بازی اقتصاد جهانی را بازنویسی کند؟
کد خبر: ۴۷۶۲۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۱۲

محمد فدایی، قائم‌مقام شبکه کانون‌های تفکر ایران ایتان
در بزنگاه‌های تنش، این گزاره که «صلح شرط لازم توسعه است» بیش از آنکه یک تحلیل راهبردی باشد، بازتاب نگاهی ساده‌انگارانه به نظم پیچیده جهانی است. تجربه تاریخی قدرت‌های بزرگ نشان می‌دهد توسعه، نه در خلا آرامش مطلق، بلکه در متن رقابت، بازآرایی قدرت و بهره‌گیری هوشمندانه از بحران‌ها شکل می‌گیرد؛ واقعیتی که درک آن برای فهم گره‌های اقتصاد ایران حیاتی است.
کد خبر: ۴۷۶۱۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۱۲

محمدطاهر رحیمی، کارشناس اقتصادی
تنگه هرمز دیگر صرفا یک گذرگاه جغرافیایی نیست؛ ایران در قرن بیست‌ویکم این گلوگاه حیاتی را به ابزاری چندلایه از «قدرت، امنیت و دیپلماسی» تبدیل کرده است؛ جایی که سرنوشت امنیت ملی تهران با ثبات اقتصاد جهانی درهم تنیده و هر تنش در آن، می‌تواند معادلات انرژی و سیاست در جهان را دگرگون کند.
کد خبر: ۴۷۵۸۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۱۱

محمدرضا واعظ، پژوهشگر توسعه
در حالی که شاخص‌های مرجع جهانی هنوز تصویر ملایمی از بازار نفت ارائه می‌دهند، واقعیت در بازار فیزیکی به‌ویژه در خلیج فارس حکایت از جهشی کم‌سابقه و رقابتی فشرده برای تامین نفت دارد؛ جایی که اختلال در تردد از تنگه هرمز، قیمت‌ها را به سطوحی فراتر از ۱۵۰ دلار رسانده و شکافی معنادار میان «نفت کاغذی» و «نفت واقعی» ایجاد کرده است.
کد خبر: ۴۷۴۲۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۰۷

علیرضا خلج، پژوهشگر اقتصادی
در حالی‌ که سال ۱۴۰۵ در سایه تحولات تلخ و تنش‌های بی‌سابقه منطقه‌ای آغاز شده، نام‌گذاری این سال با عنوان «اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت ملی» نشان می‌دهد مسیر عبور از بحران، نه صرفا در میدان‌های نظامی، بلکه در تقویت انسجام داخلی و تاب‌آوری اقتصادی کشور تعریف شده است؛ مسیری که در آن «امنیت غذایی» به‌ عنوان یکی از ارکان حیاتی، بیش از هر زمان دیگری در کانون توجه قرار گرفته است.
کد خبر: ۴۷۳۸۷    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۰۶

سیدمجتبی هاشمی، پژوهشگر اقتصادی
با تشدید تنش‌های نظامی و اصابت موشک‌ها به برخی مناطق امارات، گلوگاه راهبردی تجارت خارجی ایران بیش از هر زمان دیگری آشکار شده است؛ کشوری که ۳۰ درصد واردات و بخش قابل‌ توجهی از تسویه‌های ارزی ایران از مسیر آن انجام می‌شود. اکنون این رویداد، فراتر از یک بحران امنیتی، می‌تواند به نقطه چرخش در سیاست ارزی و تجاری کشور بدل شود؛ فرصتی که برای بازآفرینی مناسبات با محور امارات، کاهش وابستگی به درهم و بازگشت تجارت خارجی ایران به مدار رسمی، متنوع و مقاوم‌تر در برابر فشارهای خارجی است.
کد خبر: ۴۷۰۸۸    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۲۸

مهدی بابازاده، پژوهشگر اقتصادی
تنگه هرمز فقط یک آبراه راهبردی نیست، بلکه می‌تواند به اهرمی قدرتمند برای توسعه اقتصادی و افزایش قدرت چانه‌زنی ایران در معادلات جهانی تبدیل شود؛ به شرط آنکه این موقعیت ژئوپلیتیکی با یک استراتژی هوشمند اقتصادی و دیپلماتیک مدیریت شود.
کد خبر: ۴۶۷۳۵    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۲۱

گزارش
گزارش

افزایش صادرات نفت آمریکا هم نتوانست بحران کمبود انرژی جهان را جبران کند

افزایش بی‌سابقه صادرات نفت آمریکا به آسیا در پی اختلال شدید عرضه ناشی از درگیری‌ها و بسته شدن تنگه هرمز، نتوانسته شکاف بزرگ ایجادشده در بازار جهانی انرژی را پر کند و توازن عرضه و تقاضا همچنان به‌ شدت برهم خورده است.

اقتصاد معاصر گزارش می‌دهد

زلزله ارزی در بازار نفت؛ آیا پترویوآن ستون پترودلار را می‌لرزاند؟

در حالی که نشانه‌های تغییر در نظم مالی جهان یکی‌یکی آشکار می‌شوند، بازار انرژی به صحنه اصلی رقابت ارزی تبدیل شده است؛ جایی که تلاش چین برای پیوند زدن تجارت نفت به یوآن، به ‌تدریج انحصار تاریخی دلار را به چالش می‌کشد و موازنه قدرت اقتصادی را از غرب به شرق سوق می‌دهد.

اقتصاد معاصر گزارش می‌دهد

بازتعریف امنیت غذایی ایران با تکیه بر پاکستان در شرایط جنگی

در میانه جنگ آمریکایی-صهیونی علیه ایران و افزایش ریسک مسیرهای حمل‌ونقل، پاکستان با ظرفیت بالای تولید در برنج، گوشت و غلات و مزیت‌های جغرافیایی و زمانی(زمان ترانزیت) به یک تکیه‌گاه راهبردی برای امنیت غذایی ایران تبدیل می‌شود. توسعه تجارت هدفمند، تهاتر انرژی با کالاهای اساسی و کشاورزی قراردادی می‌تواند شبکه تامین ایران را در برابر اختلالات جنگی پایدار...

اقتصاد معاصر بررسی می‌کند

بازخوانی یک الگوی تکرارشونده در نظم ژئوپلیتیک؛ غرب در هرمز طعم تلخ سوئز را چشید

در شرایطی که تنش‌های ژئوپلیتیک در خاورمیانه بار دیگر در حال تشدید است و تنگه هرمز به‌ عنوان یکی از گلوگاه‌های حیاتی تجارت جهانی در کانون توجه قرار گرفته، بازخوانی تجربه بحران سوئز در سال ۱۹۵۶ می‌تواند تصویری روشن‌تر از الگوهای تکرارشونده قدرت، مداخله خارجی و پیامدهای ناخواسته آن ارائه دهد؛ الگویی که نشان می‌دهد چگونه یک رویارویی خارجی می‌تواند به بازتعریف...

یادداشت و تحلیل
یادداشت و تحلیل
مهدی بابازاده، پژوهشگر اقتصادی

کاهش تدریجی اتکا به تنها یک ارز مسلط؛ آغاز آرام تجارت جهانی با یوآن

در میانه تنش‌های ژئوپلیتیک و شوک‌های تازه بازار انرژی، یک پرسش کلیدی دوباره به صدر تحلیل‌ها بازگشته است؛ آیا جهان می‌تواند از وابستگی به دلار فاصله بگیرد و به سمت یوآن حرکت کند؟ آنچه امروز در حال وقوع است، آغاز یک جابه‌جایی تدریجی به سوی نظمی چندارزی‌ست، مسیری که در آن یوآن آرام‌آرام جای خود را در تجارت، تامین مالی و تسویه‌های بین‌المللی باز می‌کند.

محمدطاهر رحیمی، کارشناس اقتصادی

از توهم «سوریه‌سازی» تا دکترین «موازنه امنیت» و جهانی‌سازی هزینه‌ها

در حالی‌که تقابل ایران و غرب از یک رویارویی کلاسیک فراتر رفته و به جنگی ترکیبی و چندلایه تبدیل شده، بررسی سه فاز اصلی این تقابل -از پروژه براندازی سریع تا استحاله نهادی و نهایتا فرسایش زیرساختی- نشان می‌دهد راهبردهای دشمن هر بار با تغییر شکل اما با هدف ثابت تضعیف ایران دنبال شده‌اند.

حجت بین‌آبادی، پژوهشگر حوزه بودجه و مالی

تنگه هرمز و لرزه بر خطوط تولید خودروسازان جهان

بسته‌ شدن تنگه هرمز در پی تشدید درگیری‌های نظامی، صنعت جهانی خودرو را وارد بحرانی کم‌سابقه کرده است؛ بحرانی که با اختلال در شریان حیاتی انرژی و لجستیک، زنجیره تامین خودروسازان از آسیا تا اروپا را فلج کرده و هم‌زمان با جهش هزینه حمل‌ونقل و قیمت سوخت، بازارهای مصرف را نیز با شوک قیمتی و تغییر الگوی تقاضا مواجه ساخته است.

جعفر صارمی، پژوهشگر اقتصادی

جنگ و فرصت اقتصاد مقاومتی برای گذار از تمرکزگرایی

جنگ اخیر نشان داد آنچه سال‌ها به‌ عنوان مزیت توسعه‌ای تلقی می‌شد -از تمرکز صنعتی و شهری تا وابستگی به شریان‌های محدود- در شرایط بحران می‌تواند به پاشنه‌آشیل اقتصاد تبدیل شود. اکنون، در میانه یک بیدارباش راهبردی، بازطراحی معماری اقتصاد ایران بر پایه «پراکندگی، شبکه‌ای شدن و تاب‌آوری» نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.

گفت وگو
گفت وگو
رئیس کمیسیون انرژی مجلس در گفت‌و‌گو با اقتصاد معاصر:

ترامپ ادعاهایی دارد که خودش باور ندارد؛ دورزدن تحریم صادرات نفت را بلدیم

رئیس کمیسیون انرژی مجلس با بیان اینکه آمریکا مدعی نابودی انرژی هسته‌ای ماست، اما می‌گوید بیایید درباره هسته‌ای مذاکره کنیم، گفت: ایران ۴۷ سال تجربه تحریم داد و همواره راه مقابله با فشار‌های خارجی را آموخته است؛ تحریم‌ها و فشار‌های هسته‌ای در طول این سال‌ها مسیر و راهکار‌های مقابله با دشمن را به ما نشان داده است.

عضو کمیسیون انرژی مجلس در گفت‌و‌گو با اقتصاد معاصر

تا چند روز آینده مشکل صف‌های سوخت بندرعباس حل می‌شود

عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی گفت: با مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های‌ نفتی صحبت کردم تا استان‌ها بتوانند میزان کارت‌های سوخت آزاد در جایگاه‌ها را افزایش دهند. قول دادند که با مصوبه شورای تامین استان و اختیارات استاندار، این مشکل ظرف یک الی دو روز آینده حل شود و طول صف‌ها کاهش یابد.

عضو کمیسیون عمران مجلس در گفت‌و‌گو با اقتصاد معاصر خبر داد

واکاوی صنایع فولادی و پتروشیمی در جلسه مجلس و صمت؛ میل‌گرد ارزان‌ می‌شود

عضو کمیسیون عمران مجلس گفت: پس از حمله رژیم اسرائیل و آمریکا به صنایع پتروشیمی و فولادی ما، گرانی‌هایی بر برخی کالاها اعمال شده است که بیشتر سوء استفاده و جو روانی‌ست؛ در کمیسیون عمران بادست‌اندرکاران صنایع فولادی و پتروشیمی و وزارت صمت، جلسه‌ای داشتیم که عنوان شد قیمت‌هایی که این روزها گفته می‌شود، بخش زیادی از آن ناشی از همین جو روانی است و وزیر صمت...

عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران در گفت‌وگو با اقتصاد معاصر

مجلس در تصویب قوانین بخش خصوصی را دخیل کند

عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران گفت: فعالان اقتصادی، مشتاقانه آماده ارائه مشورت و کمک به دولت هستند اگر این دو بال اقتصاد کشور در کنار هم قرار گیرند و به یک هم‌صدایی برسند، به سرعت می‌توانیم آثار نوسانات اخیر را پشت سر بگذاریم و به شکوفایی برسیم؛ بخش خصوصی آماده است تا با هم‌افزایی و تعامل با دولت، مسیر رشد صنایع پایه نظیر فولاد و پتروشیمی را...